Rasp

Wat is een rasp en hoe verschilt hij van een vijl?

Een rasp, ook houtschraper, wood rasp, lima de madera of Holzraspel, is een staafvormig handgereedschap met grote, individueel ingesneden puntvormige tanden (in tegenstelling tot de doorlopende houwpatronen van een vijl) voor het handmatig afnemen van materiaal van hout, kurk, gips, zachte steen en kunststoffen. De rasptanden zijn ingesneden in rijen met tussenruimten zodat de spaantjes vrij kunnen afvallen en de rasp niet verstopt raakt bij zachte materialen.

Het fundamentele verschil tussen een rasp en een vijl: een vijl heeft doorlopende houwlijnen voor gebruik op metaal en fijn hout; een rasp heeft grote punttanden voor gebruik op hout, kurk en zachte materialen waarbij de vijl te snel verstopt raakt. Gebruik een rasp voor grof materiaalafnemen op hout; gebruik een vijl voor de eindafwerking op hout en voor bewerking van metalen.

Soorten raspen

Raspen zijn beschikbaar in profielen voor elk type oppervlak en curve.

Platte houtrasp

De platte houtrasp heeft een rechthoekig dwarsprofiel met rasptanden op beide brede vlakken voor het bewerken van vlakke en licht gebogen houten oppervlakken. Standaard uitvoering voor timmerwerk, kozijnwerk en meubelmakerij bij het bijwerken van vlakke pasvormen en zaagranden. Beschikbaar in lengten van 150-350 mm en grofheden van bastaard (grof) tot persoonlijk (fijn).

Halfronde houtrasp

De halfronde houtrasp heeft een vlak vlak en een gebogen convex vlak in één rasp, waardoor zowel vlakke als boogvormige oppervlakken (concave curves, ronde uitsparingen) met één gereedschap kunnen worden bewerkt. De meest veelzijdige rasp voor meubelmakers en schrijnwerkers die werken met organische, gebogen vormen in hardhout.

Ronde houtrasp

De ronde houtrasp (rondrasp) heeft een volledig cirkelvormig dwarsprofiel voor het vergroten en nawerken van ronde gaten, ronde uitsparingen en binnenronde curves in hout. Beschikbaar in diameters van 6-25 mm. Veelgebruikt bij het nawerken van ronde opstelling-uitsparingen voor buizen en leidingen in houten vloer- en wandconstructies.

Gipsrasp

De gipsrasp (pleisterrasp) heeft grotere tanden met bredere tussenruimten dan een houtrasp voor gebruik op gips, cellenbeton en andere zachte bouwmaterialen. De bredere tandopening voorkomt verstopping bij het schaven van gips, dat snel in fijn poeder valt en gewone rasptanden dicht verstopt. Veelgebruikt door stukadoors en gipsplaatverwerkers voor het nawerken van gipsplaat randen en gipswandafwerking.

Hoe kiest u de juiste rasp?

De keuze hangt af van het te bewerken materiaal (hout, gips, kurk), het oppervlakprofiel (vlak, gebogen, rond) en de gewenste bewerkingsfase (grof of fijn).

Kies een raspprofiel dat aansluit bij het te bewerken oppervlakprofiel: gebruik een platte rasp op vlakke oppervlakken, een halfronde rasp bij boogvormige uitsparingen en een ronde rasp voor ronde openingen. Kies de grofheid: bastaard voor snel veel materiaalafnemen, persoonlijk voor een fijnere eindafwerking. Eindig het afwerken altijd met een vijl of schuurpapier na het raspen voor een glad, houtvezel-vrij oppervlak.

Raspen correct gebruiken en onderhouden: vijf stappen

1. Bevestig altijd een handgreep op de angel van de rasp voor gebruik: een rasp zonder greep is gevaarlijk bij weerstand in het hout; de angel kan bij het weg slippen in de handpalm snijden en diep weefselletsel veroorzaken; gebruik uitsluitend raspen met een bevestigde houten of kunststof greep.
2. Rasp altijd in de richting van de houtnerf voor de beste resultaten: dwars op de nerf raspen vergroot het risico op uitscheuring van de houtvezel (uitvezelen) en geeft een ruw, onregelmatig oppervlak; volg de nerf in de duwrichting voor een gelijkmatig materiaalafname-patroon.
3. Gebruik lichte, gelijkmatige druk bij het raspen: overmatige druk op de rasp vergroot de draaiende krachten op de rasp en geeft een onregelmatig, golvend oppervlak; lichte, continue druk met meerdere passes geeft een uniformer resultaat dan één zware pass.
4. Reinig de rasp regelmatig met een kaardborstel dwars op de tandrichting: houten spaantjes en stof verstopt in de tandopeningen verminderen de snijcapaciteit; schoon de rasp elke 2-3 minuten gebruik voor optimale prestaties.
5. Wissel na het raspen over naar een vijl of schuurpapier voor de eindafwerking: een rasp laat een ruw, getand oppervlak achter met kleine groeven die niet geschikt zijn als eindafwerking; gebruik na de rasp een seconde- of persoonlijk-vijl, of schuurpapier (korrel 80-120) voor een glad eindoppervlak.

Toepassingen per branche

Raspen worden in alle houtbewerkende en bouwende branches gebruikt.

Timmerwerk en schrijnwerk

Timmerlieden en schrijnwerkers gebruiken raspen voor het bijwerken van kozijnpasvormen, het nawerken van zaagsneden en het afwerken van uitsparingen in hardhout. Halfronde raspen worden gebruikt bij het bijwerken van boogvormige kadranden en organische meubelvormen in hardhout.

Bouw en afbouw

Stukadoors en gipsplaatverwerkers gebruiken gipsraspen voor het nawerken van gipsplaat randen bij het plaatsen van inbouwspots, aansluitingen en doorgangen in gipswanden. De grote tandopening van de gipsrasp voorkomt verstoppingen bij het werken met korrelig gipsmateriaal.

Waarom raspen kopen bij Würth?

Würth levert raspen als plat, halfrond en rond in houtrasp- en gipsraspuitvoeringen voor timmerwerk, schrijnwerk en bouw.

• Volledig profielassortiment: plat, halfrond en rond voor vlakke, gebogen en ronde oppervlakken in hout en gips.
• Houtrasp en gipsrasp: specifieke raspen voor hout (fijne tandopening) en gips (brede tandopening, geen verstopping) per materiaalsoort.
• Meerdere grofheden: bastaard voor snel materiaalafnemen, persoonlijk voor naafwerking voor overgave naar vijl of schuurpapier.
• Snel leverbaar: bestel online of haal op in een Würth Shop bij u in de buurt.

Heeft u nog vragen over raspen? Neem dan contact op door te bellen met sales support op 073 - 629 17 65 of te mailen naar sales@wurth.nl.