Randschaaf

Wat is een kantenschaaf en wanneer gebruikt u er een?

Een kantenschaaf, ook braamschaaf, deburring tool, kantenscrapers, fas-schaaf of kantenschaver, is een handgereedschap voor het ontbramen en afschuinen (faseren) van randen en kanten van metalen, kunststoffen en hout na mechanische bewerking door zagen, frezen, stansen, knippen of boren. Na het zagen of frezen van metaal ontstaan scherpe bramen op de snijkanten die gevaarlijk zijn bij handmatig hanteren van het werkstuk (snijgevaar) en problemen geven bij assemblage (zakken bramen in montage-openingen, beschadigen afdichtingen en O-ringen).

De kantenschaaf verwijdert de braam in een enkele veegbeweging over de rand door een driehoekig of rond schaafmes dat de braam wegsnijdt en tegelijk een kleine afschuining (fase) aanbrengt van 0,3 tot 2 mm. Dit geeft een uniform, professioneel afgewerkt randprofiel dat veiliger is bij hantering en een betere pasvorm geeft bij montage.

Soorten kantenschaven

Kantenschaven zijn beschikbaar in handmodellen en versies met uitwisselbare messen voor uiteenlopende materialen en randhoogten.

Handkantenschaaf met vast mes

De handkantenschaaf met vast HSS-mes (high speed steel) is de meest eenvoudige uitvoering voor het ontbramen van lichte aluminium- en staalprofielen, kunststofkanten en houtsnijkanten. Compact formaat (pengrootte), past in borst- of gereedschapszak. Geschikt voor materiaaldikte tot 4 mm. Navulmessen beschikbaar voor eenvoudige vervanging bij slijtage.

Kantenschaaf met uitwisselbaar rondmes

De kantenschaaf met uitwisselbaar HSS- of carbide-rondmes (15-17 mm diameter) is de meest gebruikte professionele uitvoering voor het ontbramen en faseren van staal, rvs, aluminium en kunststof in industriële productieomgevingen. Het rondmes kan worden gedraaid (4 tot 8 snijkanten per mes) voor langere levensduur voor vervanging. Geschikt voor materiaaldikte van 0,5 tot 12 mm.

Speciale kantenschaaf voor buizen en gaten

De buisonbramer of binnenkantenschaaf is ontworpen voor het ontbramen van de binnenkant van gezaagde buizen en geboorde gaten. De conische schrabber wordt in het gat of de buis gedraaid en verwijdert de binnenbraam in één rondgaande beweging. Beschikbaar voor buisdiameters van 3 tot 60 mm en boordiameters van 3 tot 30 mm.

Hoe kiest u de juiste kantenschaaf?

De keuze hangt af van het te bewerken materiaal (aluminium vs. rvs vs. kunststof), de materiaaldikte en het gewenste faseprofiel.

Kies een vast HSS-mes voor incidenteel gebruik bij lichte materialen tot 4 mm; kies een uitwisselbaar carbide-rondmes voor intensief gebruik bij staal, rvs en harde legeringen boven 4 mm dikte; kies een buisonbramer voor het ontbramen van buisuiteinden en geboorde doorgangsgaten. Carbide-messen zijn duurder maar gaan 5 tot 10 maal langer mee dan HSS bij gebruik op harde materialen als rvs en geharde staalsoorten.

Kantenschaven correct gebruiken: vijf stappen

1. Klem het werkstuk vast in een bankschroef of klem voor het ontbramen: een onvast werkstuk beweegt bij het zetten van druk met de kantenschaaf en geeft een onregelmatig faseprofiel of de schaaf glijdt van de rand af wat handletsel veroorzaakt bij het snel bewegen van het schaafmes over de rand.
2. Beweeg de kantenschaaf in één richting (trek- of duwbeweging) met gelijkmatige druk over de rand: heen-en-weer bewegen veroorzaakt een ongelijkmatig faseprofiel doordat de ingangszijde van de beweging een grovere afschuining geeft dan de uitloopcant van het mes.
3. Controleer de messcherpte voor gebruik: een bot mes veroorzaakt een getrokken, onregelmatige fase in plaats van een schone, scherpe afschuining en vereist meer druk waardoor het risico op afglijden groter is; verwissel het mes tijdig bij tekenen van slijtage (de mes snijdt niet meer vlot door het materiaal).
4. Gebruik de juiste snijdruk voor het materiaal: bij zachte materialen (aluminium, kunststof) is minder druk voldoende; bij harde materialen (staal, rvs) is meer druk nodig maar pas op voor overbelasting van het mes waardoor het kan afbreken.
5. Draag veiligheidshandschoenen bij het hanteren van ontbramd staal en rvs: hoewel de braam is verwijderd, zijn de snijkanten na het ontbramen scherper dan het onbewerkte materiaal doordat het schaaimes een verse snijkant heeft gegeven; snijletsel aan de handen is het meest voorkomende werkplaatsletsel bij handmatige metaalbewerkingsoperaties.

Toepassingen per branche

Kantenschaven worden in alle metaalbewerkende en fabricerende branches gebruikt waarbij onderdelen na mechanische bewerking worden ontbraamd voor veilige hantering en montage.

Metaalbewerking en plaatwerk

Plaatwerkers en metaalbewerkers gebruiken kantenschaven na het zagen, knippen, ponsen en frezen van staal- en aluminium-onderdelen voor het verwijderen van bramen voor veilige hantering en voor een professioneel afgewerkt randprofiel. Uitwisselbare rondmes-kantenschaven zijn standaard gereedschap op elke plaatwerk- tafel in professionele metaalwerkplaatsen.

Automotive en machinebouw

Automotive productie en machinebouw gebruiken kantenschaven voor het ontbramen van geboorde en gefreesd gaten in onderdelen voor assemblage waarbij bramen O-ringen beschadigen en afdichtingen voorkomen. Carbide-kantenschaven zijn standaard bij CNC-productie voor het nabewerken van precisie-onderdelen.

Installatietechniek

Elektriciens en loodgieters gebruiken buisonbramers voor het ontbramen van gezaagde koper-, staal- en kunststofbuisuiteinden voor het plaatsen van persverbindingen en soldeerkoppelingen waarbij een binnenbram de stroom-overeenkomst belemmert en corrosie versnelt bij koperen leidingen.

Waarom kantenschaven kopen bij Würth?

Würth levert kantenschaven als handmodel, uitwisselbaar rondmes en buisonbramer voor metaalbewerking, automotive en installatietechniek.

• HSS en carbide messen: voor lichte materialen (HSS) en harde legeringen als rvs en gehard staal (carbide) de juiste messenkeuze.
• Uitwisselbare messen: rondmessen met 4 tot 8 snijkanten per mes voor langere levensduur en lagere kosten per bewerkingscyclus.
• Buisonbramer beschikbaar: voor het ontbramen van binnenkanten van gezaagde buizen en geboorde gaten in diameters 3-60 mm.
• Snel leverbaar: bestel online of haal op in een Würth Shop bij u in de buurt.

Heeft u nog vragen over kantenschaven? Neem dan contact op door te bellen met sales support op 073 - 629 17 65 of te mailen naar sales@wurth.nl.